Satyrykon - Liryka satyryka - Kącik poezji satyrycznej

Liryka satyryka, jako autorski dział zastępcy redaktora naczelnego Satyrykonu, zaskakuje trącącą persyflażem egzotyczną kompozycją korespondujących z nobliwą konwencją satyryczną liryków oraz doskonale niezgodną z ich historycznym rodowodem parodystyczną wymową, ogniskującą swe jadowite brzmienie w trzech cyklach lirycznych: Ballady i anonse (liryki martyrologiczne), Pół-słówka (liryki charientyczne z nutką autotematyzmu) i Wieża Bubel (liryki metatekstualne).


Kto, do kogo, co i jak, Jest formułą dzisiaj modną. Przez nią to mnie trafia szlag I mą myśl, niegdyś swobodną. Co się kryje pod formułą? O czym mowa, Czytelniku? O tym, co z literaturą Robi się dziś w podręczniku. Mało że w nim, to na lekcjach W szkołach naszych ukochanych Niecierpiących słów: absencja, Ale, przecież, jak?, dlaczego?, Skąd to?, proszę wytłumaczyć, Niech rozwinie pani temat, Cóż zrobiłem?, co w tym złego?, Chcę w praktyce to zobaczyć, Po co robić z tego schemat?, Jakaż tego proweniencja... Ops! Przepraszam, trudne słowo. Trza się ubrać na galowo. Proweniencję zastąp słowem Pochodzenie, będzie z głowy, W innym razie drut stalowy Niech ci świśnie koło czoła, Boś za mądry. Już wesoła Zgraja miernot tu się zbliża, Niech do woli ci ubliża, Obyś zgłupiał, mocium panie, To nadrzędne jest zadanie Naszej polskiej edukacji Istniejącej z jakiej racji? Tego chyba nikt już nie wie W tym ministerialnym chlewie, W którym wiedzę wartościową Trza odłożyć na bok prędko, Zaś się zająć niepotrzebnym,	Głupim, bezsensownym, błędnym, Walnąć w ścianę swoją głową, By dobić szare komórki, Włożyć gębę całkiem nową Ucznia, co przyjmuje bzdurki Do ogólnej wiadomości, A! Wybuchnę wnet ze złości! Kto? - wszak sfera to nadawcza, Którą trzeba dookreślić. My błądzimy zaś po chaszczach Naszych nonsensownych chęci. Zamiast mówić rzeczy światłe, Kwitujemy: Kto? Narrator! To gadanie prymitywne W mózgach naszych tworzy zator. Do kogo? - to odbiorcza sfera, A mówimy jak? Czytelnik! Bo jak nie, to w ruch już dziennik Gdzie się pały w rządku zbiera Jeśli ma się giętki umysł, A nie umysł oficera, Co na rozkaz wciąż przystaje, Miast dać wyraz wątpliwości Własnej oraz odrębności Którą Bóg mu przecież daje, A ją zabić się starają I mu racji nie przyznają, Ale pranie mózgu zrobią W imię powszechnej oświaty I równości wykształcenia Tak pracusia jak i lenia Stąd pierwszy dostanie baty, Że mówi, choć niepytany, A drugiemu w zamian damy Coś by aż tak się nie nudził, Fascynacje swe rozbudził	Ale nie patrzeniem w sufit Czy leżeniem na tapczanie, Ale pseudonaukowością, Niech się stanie! Skąd to bierze się, u licha, To powszechne zniewolenie Naszych mózgów tak leczonych, By się oduczyły myśleć, A tak sprytnie wnet uczonych, By wszelakie z nich myślenie Zastąpione było tylko Zdolnością zapamiętania Tego kto, co, jak i komu, Kiedy, po co, w szkole, w domu, Nad książkami, w internecie, Wiecie przecie. Jeśli wciąż się będzie działo To, z czym żyć nam dzisiaj przyszło, Na co jeszcze nie tak dawno Nam po prostu nie przystało W końcu mózgi się rozmiękczą I rozpłyną w galaretę I poplamią nam serwetę Tak się skończy piękny żywot Istot nadinteligentnych: W gronie osób obojętnych Na bliźniego i na siebie Ni to w piekle ni to w niebie Będę żył ja sam. Choć nie wiem Czy to warte będzie czego Takie życie parnasowe Bez dobrego ani złego Bez światła ani ciemności W powszechnej obojętności Utopione z mą osobą I, nadzieję mam, że z Tobą...


To, że mi contra fa Est diabolus in musica, Mówili dawno, Już w średniowieczu, Ręce oparłszy na mieczu Bądź też na pastorale, Ekskomunikując w szale Każdego muzyka, Który zatrytonił I w ten właśnie sposób Przyszłość swą roztrwonił, Bowiem liczyć nie miał Się co z innym losem Jak z sianem, ze smołą I ogromnym stosem, Na którym spłonie Wśród krzyków gawiedzi Nie otrzymawszy nawet Wiernej odpowiedzi Czy to za tryton Los taki go spotkał Czy za to, że w domu Hoduje on kotka. Wnet te rzeczy się zmieniły Gdy się stosy wypaliły Zaś do głosu doszły nowe Idee renesansowe. Więcej jeszcze zdziałał barok, Choć ze średniowieczem trzymał, Bowiem całe czcze gadanie O trytonach powymywał Swym dziwactwem operowym W owych czasach całkiem nowym. Dalej jeszcze wiódł klasycyzm Z wielką trójką, którą znacie Której wszyscy wszak słuchacie	Czy to chcecie czy nie chcecie Bo przewija się po świecie W ogólnej podświadomości Współczesnej nawet ludności Chociaż w formie trochu innej Lecz my szukać temu winnej Strony tutaj nie będziemy Tylko dalej wnet pomkniemy. Bo romantyzm to kolejny Stopień jest w stronę moderny, Która, patrzcie jakie dziwy, Zamiast tryton na stos wsadzać, Pomyślała wynagradzać Tych artystów co przekornie Sprytnie, cwanie i swawolnie Wszędzie tryton umieszczali I w ten sposób oddawali Śpiew słowików, lasów szum, Chlupot wody, wszelkie bum, Trach i łup, ojejku, trzask, Krzyk i śpiew, śpiew i wrzask. Stąd się tryton stał obiektem Czci ogromnej, no a przedtem Niczym więcej był jak diabłem Co go trza było pokonać, Aby wiary swej dochować. Dziwne jednak rzeczy widać Pośród dzisiejszego tłumu Który miast trytony wzbijać Ku potędze i wyżynom, Myśli, że te nagle spłyną Ku kotłom smoły piekielnym. Każdy myśli, że jest dzielnym Gdy trytonom poubliża, Więc je do parteru zniża. Prawda, że świdrują w uchu,	Lecz nie psują przez to słuchu. Skąd więc dzisiaj to dudnienie Na tonice? Czy to lenie Nie chcą palców poprzesuwać? A muzykę chce się psować? To straszniejsza jest robota Słuchać, gdy dźwięków lichota Brzmi w głośnikach wszędzie wkoło. Hej, hej! Ależ jest wesoło! Poskakajmy wszyscy wkoło! DJ skrobie płyty dziadków, Choć tu, siostro, choć tu, bratku, Niszczmy piękno dawnych wieków I szukajmy nowych leków W formie nagiej, tonikowej, Hip hopowej i popowej. Oparte na kadencyji Doskonałej? Stos pomyji. Spuśćmy że to w toalecie Niech nie rządzi już na świecie Chore współbrzmień panowanie Daj monarchii jaśnie panie! Zawładnij nami toniko! Dominanty, bądźcie cicho! Że nie powiem o mediancie Co odpada już na starcie Bo wprowadza wielki zamęt, Kiedy chóry głoszą lament Po kościołach, bazylikach, A tu serce nasze pika W rytm dudnienia, łomotania, Krzyku, wrzasku i skakania! Chcemy nowej my muzyki! Muzyki – bez harmoniki, Z rytmem tylko, nie dźwiękami, Resztę dorobimy sami.


Gdyby kiedyś ktoś powiedział Coś dziwnego, to by wiedział Każdy człowiek w jego gminie Co się kryje w jego minie I co rzec chce dziwak stary Wychodząc z języka miary. Gdyby potem jął przepraszać, Toast ku sąsiadom wznaszać, Kłaniać się i prosić łaski, Sypnęły by się oklaski I by rzekli: ""Ale gdzie ta, Pan Poeta, pan Poeta!" Inne były wszak zwyczaje Wędrujące poprzez kraje. Wtedy twórców szanowano, Wino dla nich wylewano (Bo co spadnie na podłogę Bez problemu wpleść w wiersz mogę) I w świetlistej swej koronie Sławy, chwały, swoje skronie W górę wzniósłszy szli szeregiem Lub dreptali lekkim biegiem Ku krańcowi swych talentów, Finiszowi alimentów, (Bo poeci wielcy, mali, Nienagannie zarabiali) I w strony wiecznej pamięci, Co ich niepomiernie nęci, Chociaż słuszne to u diaska Bo poetą być - nie maska - Ale rzecz najszczersza w świecie O tym chyba wszyscy wiecie, Więc nie będę się rozwlekał I w wodolejstwo uciekał, Lecz postawię problem jasno: Poetom jest dziś zbyt ciasno.	Nie wiedzą o czym napisać, Gdzie się swym kunsztem popisać, W jakiej materii i słowie, Zaś tego im nikt nie powie, Dlatego wciąż stają na głowie Próbując różnych sposobów Na to by utworzyć novum, Które nigdy nie istniało, By publiczność zszokowało, Czytelników nazbierało; Recenzentów oniemiało Co nie miara? To marzenie, Ale da się chociaż zyskać Swoje miejsce w księdze sztuki Tak, by zbyt się nie przeciskać Rozpychając się na boki Pergaminem oraz piórem I stosując wielkie skoki Aby zdobyć w końcu górę Przeznaczoną dla najlepszych, Którzy są genezą dreszczy U poezji miłośników Co nie szczędzą swych języków Na wieczne pochwały wieszczy Oraz potępienia leszczy, Którzy niczym zgraja kleszczy Wdzierają się w skórę języka; Coś tam fika, coś turlika, Nagle ropniak tu powstaje Gdzie te bezrozumne zgraje Kaleczą nasze bogactwo, Ale jeszcze jest im ciasno! Toteż drążą korytarze W wielkim huku, w wielkim gwarze, Niszczą wszystko na swej drodze, W piekielnej palą pożodze,	Niszczą wszystko co się da, Taka to już banda zła. Hu hu ha, hu hu ha, Wielkie dzieło kleszczy trwa. Kiedy już sieć korytarzy Język potnie i usmaży, Wówczas wezmą na cel kleszcze To, co wokół jest najlepsze, Czyli tych, co język kują, Każde słowo pół dnia żują, Potem zaś na pióro plują, Którym je kaligrafują, Czyli naszych wirtuozów Językowych tych kołchozów. Kompleks ich pod władzą kleszczy W swych posadach groźnie trzeszczy. Nieuchronnie się zawali I poetów w mig pochłonie I już tylko zgraje kleszczy Siądą na języka tronie. Dlatego, by nie zniszczyły Naszych kochanych artystów, Potrzeba nam wiernej publiki, Nie zaś intelektualistów Co ględzą bez sensu Nad sensem bezsensu Bez ładu i składu Służąc nam tyradą Z zakresu teorii, Martwej jak ich serca, Teorii poezji, Co się w serca wwierca Prawdziwym odbiorcom Których nawołuję: By sztuka przeżyła, Niech ją ktoś miłuje.


Pisałem o sztuce Już po raz kolejny. Dlaczego, pytacie? Powiem: ku nauce. By wierutne głupki, Dranie i padalce Przegrali z kretesem W ostatecznej walce Pomiędzy dzisiejszym Światem pełnym złudzeń, Oszustw i wypaczeń… Ech, już nie marudzę. Lepiej postawić jasno Sprawę, na którą za ciasno Dzisiaj jest na świecie I w każdym powiecie I gminie. A jakże! W województwie także. Bowiem dziś się myśli O zwykłych błahostkach Za sprawę narodu Uznając ból w kostkach Pana prezydenta Lub pana premiera, Który zza tych kostek Na ludzi spoziera I gdy tylko powie który: "Dobrze tej poczwarze!" Zaraz chce go ugotować W swym sądowym garze. Chłop potęgą jest i basta? A co zrobić kiedy kasta Polityków dziś otacza Społeczeństwo, które spacza Czczym gadaniem do cna, równo, Jednym słowem stacza w ogrom	Propagandy, która sprytnie W ich umysłach czyni pogrom? Cóż poradzić w takich czasach Gdy intelektualiści Zaciskają pięści kiści Demonstrując autorytet Miast wysnuć jaką teorię I swą uzasadnić glorię? Dawne nauki idą w niebyt Nowe tworzą się dziedziny Filozofia smród padliny Na kilometr wprzód roztacza Nie wiadomo z czyjej winy: Czy leniwych filozofów Czy może potrzeb motłochu. Siódmy klon ósmej mutacji Nie wiadomo z jakiej racji Esencją główną się staje Choć od bazy swej odstaje. A z klonami tak to bywa, Że gdy jeszcze zmutowane Z wiedzy swoich nosicieli Nieczytelną robią plamę, Której nie da się ni użyć Ni nią innym ludziom służyć, Za to jeśli kto ją chwyci To intelekt ma do kitu. Jego wiedza w swych konturach Przyobleka formę mitu, Co to kiedyś był prawdziwy Lecz się już przeterminował I dlatego żaden człowiek Jemu wiary nie dochował. Co więc robić by ratować Przed upadkiem ludzkość naszą? Przed upadkiem w takie miejsce,	Którym ni diabły nie straszą Tak jest straszne w swej potędze I ogromie okropności, Że od samej o tym myśli Dostać można bodaj mdłości? Mówię: Jedna na to rada. Nie równości cna parada I nie strajki, demonstracje, Manifestowane racje W sposób nie nazbyt skuteczny, W tymże stopniu i bezpieczny, Ale sztuka w swojej mocy Może zerwać pęta nocy I wyzwolić choćby trochę Poza to, co jest dokoła, Co o pomstę w nieba woła. Jednak nie propagandowe Rymowanki do poduszki Konserwowe jakby z puszki, Ale sztuka par excellance. Może zwykły to konwenans A nie żaden wyższy cel Czerń zamieniać w czystą biel, Jednak dam se obciąć głowę, Że utkanym dobrze słowem Można czynić wielkie cuda. Większe, niźli czyni wóda. Toteż wołam po raz czwarty (I ostatni, Bogu dzięki), Że ten świat jest tyle warty Ile sztuki w sobie nosi. Więc podmiot liryczny prosi Aby strzec tego, co trzeba, Nie by potem pójść do nieba, Lecz by w tym dziwacznym świecie Nie zapomnieć o poecie.


Jutrzenka, gdy w domy porankiem zawita, Już dusza człowieka zewsząd jest spowita Radością i szczęściem wszechogarniającym W tym kraju miodem i mlekiem płynącym- Świtezi płaszczyznach skąpanych w słońca Promieniach. Tym ostatnim nigdy nie masz końca. Taki właśnie widok, niemal jak z obrazków, Jam widział, leżąc w nowogródzkim lasku. Tak brak mi było tej Świtezi wody, Gdym w owym właśnie lasku zbierał ja jagody, Jak tych krótkich utworków, czasem i z przekąsem Nazywanych przez współczesnych bezczelnie: "Anonse". "Anonse"! Ojczyzną was nazwać czysty byłby nonsens! Lecz mimo to teraz, gdym ja jest w chorobie, Wyście są moim celem szczytnym, niczym zdrowie, I jam jest przekonany, że nikt się nie dowie Dlaczego słowem ojczyzna ja "Anonse" zowie, Może więc po krótce ja na to odpowiem: Gdy tu ja sam w pośrodku was zasiadam, Oczy przylepiam do was i głośno gadam, Dusza ma wciąż między wami się błąka, Bo wyście są niczym nieskończona łąka Z kwiatami, A ja się ukradkiem między wami błąkać Uwielbiam czasami. Cóż tam co wiek ciągle gdacze, Czy też niczym wrona kracze: Darmo żebrze, darmo płacze, Jak pod twym nosem i wąsów, Tak tu brakuje "Anonsów". Niechaj mędrkują racjonaliści, Niech zaciskają pięści swych kiści I niechaj trąbią, że my - anonsiści Jesteśmy prawdy nie bardziej bliżsi Niż jeże. Lecz my mamy swoje nauki, Co nosić mogłyby wręcz miano sztuki, Których nie zrozumieją parszywe kruki - W umysłach swych ogromne mają luki. Bez serc? Bez ducha? Bez "Anonsów" wprzódy! Ich to brak szkieletami czyni nasze ludy. I choć kruki, czy wrony za nic owe mają, My wiemy, że one to szczęście nam dają. Lecz cóż, Skoro pustki wszędy w Nowogródku? "Anonse" wszakże nie rosną w ogródku. Kioski ruchu najsamprzód muszą dojść do racji, Zaś na to rozwoju trzeba nam cywilizacji. Ktokolwiek będziesz w nowogródzkiej stronie, Chociaż byś burzę miał wąsów, Choć serce twoje nadzieją zapłonie, Na próżno. Tu nie ma "Anonsów". Anonse to rodzaj sztuki. I niech kto z was, nieuki, Zaprzeczy tejże słuszności, A zrzeknę się swej wyższości. Gdym Anonse otwarł, całkiem nowe, Takiej treści ujrzałem przemowę: "Oddam pióro w dobre ręce. By nie zniszczyć tego skarbu, Zawsze trzymaj je w szkatułce, Niech nie kurzy się na półce, Zaś byś nie czuł tego garbu, Zapomnij o nim naprędce." Ogłoszenie bardzo dziwne, Trochę rzadkie, rzekłbyś: inne. Zresztą całe wierszowane. I nie z drzewa wyciosane, Lecz lepione z mokrej gliny, Czy plecione, jak z wikliny... Po cóż pióro, u kaduka? Ktoś by w łeb się wręcz postukał. Pióro, choćby było skarbem, Czyż związane bywa z garbem? I czemu nie trzymać na półce? Dlaczego je trzymać w szkatułce? Z tego wszystkiego wynika, Że twórca niechybnie ma bzika! Każdy tekst moi mili Czytany i w każdej chwili W każdej epoce i wieku, Czytany na jednym oddechu Czy młody go czyta, czy stary Tekst jedne ma zawsze zamiary. Syntaktyka coś pokrywa - Semantyczne jądro skrywa. Cały problem semiotyki Leży w gestii pragmatyki. Gdy mądry nad tekstem zabłyśnie, To jądro wnet z niego wyciśnie. Rozleje na świat szeroki, Mądrości stworzy obłoki. Artysta zaś los ma trupi. Kiedy czytelnik jest głupi. W czeluści artysta spadnie, Gdzie poobija się snadnie I nikt go nie będzie rozumiał, Bo nikt nie będzie nic umiał. Taki już los sromotny Artysty, że jest samotny, Kiedy głupota się szerzy I z przeszłości w przyszłość bieży. Kto zaś myślał spotkać Dziady W sztafażu tejże tyrady, Ten się będzie w piekle smażył, Że się pochopnie odważył Zabrnąć w złudne ścieżki semu - Który będąc wręcz złośliwy, Wredny, chytry, uszczypliwy, Nieprzyjazny, podchwytliwy, Wielkie czyni spustoszenie, Zupełnie niepostrzeżenie, W jaźni tych, co percepując Lub błędnie antycypując, Rozumieją sem opacznie Nadinterpretując znacznie. Jakiż to dziadek idzie z kłębem brody? Jaka to obok dziewica? Toż to zjawisko fantastyczne Takie ludowe lica! Brzegami sinej strumyka wody Idą przy świetle księżyca. Ona mu z kosza daje maliny, A on je chyłkiem do garnka; Pewnie kochankiem jest tej dziewczyny, Pewnie to jego kochanka. Każdą noc prawie, o jednej porze, Pod tym się widzą modrzewiem. Dziadek jest strzelcem w tutejszym borze, Kto jest dziewczyna? - a kogo to obchodzi?. Skąd przyszła? - darmo śledzić kto pragnie, Gdzie uszła? - nikt jej nie zbada. Jak chemikalia wschodzą na bagnie, Jak Dziadek Mróz przepada. "Powiedz mi, piękna, luba dziewczyno, Na co nam te tajemnice, Jaką przybiegłaś do mnie drożyną? Gdzie dom twój, gdzie są rodzice? Minęło lato, zżółkniały liścia W stawie zamarzły ryby, Zawsze mam czekać twojego przyjścia Na progu mojej Sadyby? Chateczka moja stąd niedaleka Pośrodku gęstej leszczyny; Jest tam dostatkiem omasty, chlebka, Jest tam dostatkiem źwierzyny". "Stój, stój - odpowie w jego oblicze - , Pomnę, co ojciec rzekł stary: Wdzięki w staruchu głosie słowicze, A w sercu lisie zamiary. Więcej się waszej obłudy boję, Niż w zmienne ufam zapały, Może bym prośby przyjęła twoje; Ale czy będziesz mnie stały?" Starzec przyklęknął, chwycił w dłoń piasku, Piekielne wzywał potęgi, Klął się przy bladym miesiąca blasku, Lecz czy dochowa przysięgi? Kto wie, wszak dziadek filut jest tęgi Oczy cnie wznosi, a ręką wszak maca, Stąd krasna dziewoja głucha na mitręgi W te słowa do niego się zwraca: "Dochowaj, starcze, to moja rada: Bo kto przysięgę naruszy, Ach, biada jemu, za życia biada! I biada jego złej duszy!" To mówiąc dziewka więcej nie czeka, Wieniec włożyla na skronie I pożegnawszy dziadka z daleka, Skacze do wody i tonie. Co roku setki ludzi łamią kręgosłup skacząc do wody. Płytka wyobraźnia to kalectwo. Trunku! Miłości moja! Ty jesteś jak zdrowie. Ile Cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto Cię stracił. Dziś piękność Twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po Tobie. O Nalewko, do jasnej mej uderzasz głowy I w mojej świecisz szklanie! Ty mój kąt domowy Syberyjski ochraniasz z jego wielkim brudem! Jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem... Teraz wszystko umilkło Szczere pustki w domu Nie masz Gorzałki Nie masz roześmiać się komu. Z każdego kąta pustka człowieka ujmuje, A serce swej pociechy darmo wyczekuje. Więc zaśpiewam tę piosnkę By ulżyć w żałości. Pokażę dziś państwu Ogrom mej miłości. Kiedy smutek wciąż Cię dręczy I pragnienie ciągle męczy Gdy kuszenie piszczy w trawie Weź pół litra i po sprawie! Nasza Dunia pobielieła Zachotela vodka pit napisała na dieriewach: "Bez pał litra nie wchodit!" Gdy pragnienie w ustach suszy Kiedy kaca masz po uszy Nie daj stłamsić się obawie Weź pół litra i po sprawie! Nasza Dunia pobielieła Zachotela vodka pit napisała na dieriewach: "Bez pał litra nie wchodit!" Kiedy kręci Ci się w głowie Każdy Rusek Ci to powie: "Nie leż chłopie na murawie! Weź pół litra i po sprawie!" Nasza Dunia pobielieła Zachotela vodka pit napisała na dieriewach: "Bez pał litra nie wchodit!" A gdy już policzysz domy Padniesz nieżyw snem zmorzony "Lecz czemu leżeć na ławie? Weź pół litra i po sprawie!" Nasza Dunia pobielieła Zachotela vodka pit napisała na dieriewach: "Bez pał litra nie wchodit!" Jeśli wciąż liczysz na morał Boś się z chiazmem nie uporał Lepiej postąp tak, jak Dunia Nawet gdybyś tak nie umiał: Nasza Dunia pobielieła Zachotela vodka pit napisała na dieriewach: "Bez pał litra nie wchodit!"		Nie starczy do kotła wrzucić nam jarzyny By stwierdzić, że zupę przepyszną warzymy. By zupę ugotować, trzeba najpierw zalać Warzywa wodą, pod kotłem ogień zapalać, W odpowiedniej proporcji niezbędne składniki Powrzucać, czasami wbrew prawom logiki, Na koniec doprawić, zamieszać, gotować. Uważyć wszak zupę to ciężko pracować Nie tylko fizycznie, ale i umysłem. Nie tylko z inwencyją, lecz z rozumem ścisłem. Trzeba mieć głowę tęgą, a myśli bez liku. Podobnie jest z satyrą, drogi Czytelniku. Z początku burza pomysłów jest w głowie (Wszak każdy satyryk podobnie Ci powie). Jest chaos, bałagan, brak koncepcji jakiej, Brak pomysłu na formę satyry wszelakiej, Dużo jest zabawy, lecz i dywagacji Które z form satyry winny dojść do racji. Gdy, po rozmyślaniach, przyjdzie już do głowy Koncept na satyrę stary, bądź też nowy, (A że wciąż wpada stary, nie moja to wina Takaż ma bowiem domena, iż wciąż zapominam) Problem rodzi się znowu, bowiem bardzo trudno, Zaś da się to osiągnąć tylko pracą żmudną, Wymyślić, w jaki sposób koncept prezentować, Jak go uformować, jak rozreklamować, W końcu, czy to uda się wprowadzić w czyn I zaśpiewać będzie można na cześć swoją hymn. Gdy się jednak przebrnie przez problemów stosy Dalej tak się toczą satyryka losy: Z godnym podziwu zapałem Quasi rozumny szałem Pocznie pisać na potęgę, Myśli swe związywać w wstęgę, Nowe także prowokować, Kreślić ciągle i formować. I wydrwiwać, parodiować Nękać, dręczyć - nie miłować Kłody wielkie przeciwników Świeckich, lecz nie satyryków! Trza przeskoczyć bez wahania, To najtrudniejsze zadania. Prawda bowiem w oczy kole - Nawet jeśli ktoś ma wolę jej zaprzeczyć i trwać w fałszu. Takiego i diabły nie stłamszą. Co dopiero satyryk poczciwy, Z swej natury ugodliwy. Czasem satyryk jest jednak lubianym, W pierścień z rubinem wciąż całowanym, Popularność wszak to cecha potężna, Lecz tylko prawdziwy satyryk zwycięża I komercjalnego gbura spod tej gwiazdy Wygwiżdżą, miast dać upragnione aplauzy. Na to satyrykowi trzeba cierpliwości, Wymaga to pracy oraz wytrwałości, Bez tego nie uda się zatryumfować I szczęściem swym wielkim z innymi (satyrykami) radować. Mnie, Bogu dzięki, udało się spełnić Niektóre z wymagań, w konteksty zagłębić. Świat zaś (rok temu był jeszcze sprzed wielkiego wybuchu), Nabrał kształtu, formy, konceptu i życia okruchu. A ta forma, potężna w immanentnym swym bycie Niektórym popłaca, innym - skraca życie. Co wódka robi z psa, sami to widzicie. Co wódka robi z człeka, rzecz to oczywista. Dzięki wódce człowiek w krąg zwierząt upada. Bo co robi nam ta zbawicielka czysta To nienawiść, złość, moc przywar - nie lada. Zaś co robi ze światem - nowe to odkrycie. Być może, gdy pijak idzie wzdłuż ulicy I ludzi ma tłuszczę po swojej prawicy, Że widzi podwójnie, z lewej ma podobnie. I tak prawica z lewicą łączą się swobodnie, Gdy pijak z trudnością brnie pomiędzy nimi Niepewien swej przyszłości, czy kolejnej chwili. Być może pijaka przekrwione gały, Gdy ujrzą murawy skrawek choć mały, Nie zieleń widzą, co pokój przynosi oraz ukojenie, Lecz czerwień, co od pokoju odwodzi, złości wszczepia tchnienie. Być może, gdy pijak spojrzy na swe nogi, Widzi, jak gdyby dosiadał stonogi, Zaś gdy na palec spojrzy drgający, Widzi ich tyle, co Bruce Wszechmogący. Lecz oto są rzeczy z pijackiego świata. Problem powstaje, gdy się światy swata. Wiadomo jest bowiem i zawsze tak było, Że nie da się zapobiec choćby boską siłą By przenikać się wzajem światy nie zaczęły, By się nie połączyły, sobą zawładnęły. Toteż z przykrością muszę dziś powiedzieć I każdy w Stumilowym Lesie winien to wiedzieć, I także poza granicami jego wieść przynieść wypada, Bo problem, który powstał, to problem - nie lada, Że świat nasz, jak z gumy, jął się przeobrażać, Drzewa uciekać do morza, góry pod ziemię zapadać, Rzeki zmieniać swe biegi, pustynie porastać rośliną, Morza występować z brzegów, lodowce topić się zimą, Zaś wszystko to z powodu zucha, Któregom z dawien dawna uważał za druha. Zbiegając pospiesznie górskimi zboczami, Narażając drogie życie między lawinami, Uciekając przed wszechobecnymi sosnami, Biegłem i biegłem i biegłem wciąż za nim. Lecz, że swąd alkoholu po sobie zostawiał, I świat wciąż przekształcał, a jam go naprawiał, Wolniej ścigałem ściganego dziada, I uciekła do Osady nieznośna szkarada. A więc ja do wszystkich was w tej chwili apeluje: Szkód już nie wyplewię, zaś napraw nie wyhoduję, Jestem bezbronny i zamknięty sam jeden w dolinie I nie wyjdę stąd dopóki ustrój nie przeminie. Zaś po pomoc w międzyczasie udam się w mrok dziejów, Skąd dobiegają już szepty niecnych kaznodziejów, Zaś jeden z nich jest mędrcem i profetą wielkim, Który nam pomoże obeznaniem wszelkim, Który swą wiedzą wesprze nas jak może, Zaś za wszystkie dobra odpłaćże mu, Boże. Tymczasem, bracia moi, o okręt nasz dbajcie, Szorty zaciągnijcie, żagle napinajcie, Pilnujcie bardzo dokładnie, by się okręt nie zawalił. Fluctuat nec mergitur, bracia ukochani. Każdy twórca staje przed takim zadaniem, By dotrzeć do odbiorcy swoim pisaniem. Stawia mnóstwo tropów, by myśl swą ułożyć Tak, by odbiór właściwy można było stworzyć. Nie lada jest sztuką rozmieszczenie semów W sposób nie zostawiający problemów Żadnemu z rodzaju przyszłych czytelników: Mądrym oraz głupim aż do kości szpiku. Niestety, by nie zrozumieć utworu opacznie, Należy wysilić się co najmniej znacznie, Gdyż semy czasami nie starczą w wymowie I mętlik pojawia się w czytającego głowie. Na to już tylko czytelnik może coś poradzić: W wygodnym fotelu interes posadzić, (Nade wszystko jednak ważną nie bywa prezencja Czytelnika, lecz czynnik odmienny: konwencja) Następnie sięgnąć po kilka słowników I starać się wybrnąć z aluzji mętliku: Szukać, czytać, myśleć i w całość połączyć I tropy wytropić i znaczenie złączyć. Cóź jednak, kiedy coraz więcej osób Znajduje nowy, choć nie lepszy, na czytanie sposób? Mianowicie nie dbają o wartość symboliczną, W równym poważaniu mając warstwę alegoryczną, Ani myślą szukać nawiązań ani toposów, Czy analizować setek znaków stosów. Ich bawi treść z wierzchu, chociaż bardzo krucha, Sama w sobie nie dająca wiedzy ni okrucha. Cóż bowiem z tego, że ktoś czytać umie, Jeżeli z czytania niewiele rozumie? Niemało warunków ma on do spełnienia, By wynieść z utworu bagaż doświadczenia. Nie ma jednak takiej książki, mimo zagmatwania, Która byłaby ksiażką nie do rozwiązania. Nie należy sie poddawać, lub kwitować: Głupstwo! Bowiem nic innego jest to, jak zwykłe nieróbstwo. Prostym jest powiedzieć, że tekst nie jest mądrym, Prostym go obrzucać krytycyzmem szczodrym, Trudniej jest zrozumieć zamysły jego twórcy, Krocząc do nich drogą semiotycznej trójcy. Z tego ot rachunku, niczym drut prostego, Można wysnuć wniosek dotyczący fachu swego. Uczą nas te słowa, że głupia krytyka Z niczym innym, jak czystą głupotą się styka. Trzeba zamknąć uszy na czczą gadaninę Tych, co do dobrej gry złą robią minę. Niech tkwią w swych przekonaniach aż po wieki wieków (A więc aż nie znajdą na głupotę swoją leków). My zaś róbmy swoje, wierząc w pokolenia Przyszłe, które nic nie będą miały nam do zarzucenia I poznają w czym tkwił sens ogółu zabiegów Moich i mych satyryków-kolegów. Kpijmy zaś z tych, którzy nic dostrzegają I tylko bezmyślnie te słowa czytają, Bowiem napisany jest za calem cal Noir sur blanc, stąd jest mi ich żal. Grafik, gdy zaczyna nowy plakat w głowie tworzyć, Myśli przede wszystkim jakie barwy nań nałożyć, Jakże elementy poszczególne przysposobić, Które w górze czy z boku czy też w dole umiejscowić, Jakich czcionek lepiej użyć, by oddały treść przekazu, (Może by je wkomponować w jaką część obrazu?) Wreszcie, co uczynić, aby przykuć ludzki wzrok, By przechodzień, co go ujrzy, z miejsca zwolnił krok, A na koniec by go urzekł tak bardzo w swym słowie, Aby rzecz reklamowana została mu w głowie. Na ogromne nieszczęście dla polskiej oświaty Graficy, którzy wcześniej robili plakaty, Pracując nad nimi przy malarskich sztalugach Starając się przy tym nie myśleć o długach Będących dla malarza, każdy wie to przecie Kulą u nogi najcięższą na świecie I tedy ci nasi prości graficy W ślad za pieniędzmi pognali jak dzicy Zmienili profesję, swe myśli swawolne Wplatając w coraz to nowsze podręczniki szkolne, Które, w ich mniemaniu, dzięki nowej formie, Mają wprowadzić porządek i hołdować Reformie! Reforma ta bowiem, obmyślana snadnie Edukować koedukując przyrzekła nieładnie Stąd skupiono się na formie, nie zaś samej treści, Bowiem, gdy za dużo formy, treść się już nie zmieści. Ilość nad jakością przedkładać należy I nie już od punktu widzenia rzecz ta zależy Lecz od Porządku, Dyscypliny i Normy - Takie są bowiem filary Reformy. Wykrzykników, żaróweczek, znaków zapytania Nawtykano, by zachęcić młodzież do czytania, Pisma obrazkowego doktryny afirmując Zaś do zasad języka już się nie stosując Postawny bowiem sprawę jasno, moi Czytelnicy: Poprawną polszczyzną trza wstawić do piwnicy Na półki zakurzone słowniki odłożyć Przeczekać, zapomnieć i Reformy dożyć Problem, chociaż godzien jest tylko pożałowania, Wcale nie byłby problemem nie do rozwiązania, Gdyby wśród ogromu elementów rysunkowych Nie widziało się rozlicznych błędów językowych. Te niestety w treści na potęgę występują, A mądrzejszych czytelników tylko w oczy kłują. Najczęściej jednak zostają bez odzewu Korzystając z głupoty powszechnego wyziewu. Brak literki, brak przecinka, odpowie mi który? Prawda. Własną wiedzą powypełnia się dziury. Co mi jednak powiesz, obrońco grafików grzędy, Na, bynajmniej nie mniej liczne, a rzeczowe błędy? Na nie chyba nie ma rady, przyjacielu drogi, Więc oświatę naszą wkrótce czeka wyrok srogi. Niech kto sprawi, aby w książkach znowu treść widniała, A mu będzie aż po koniec świata cześć i chwała. Niechaj kto wyrwie kolorowe znaczki z bieli kart, Zaś czasy, w których istniały, niechaj obróci w żart. Niechże wyrwie polską edukację z okowów ikonek, A gdy zabrzmi w naszych szkołach znów na lekcje dzwonek Niechże koszmar wraz z nim pryśnie i zniknie na wieki, A po nim niech pozostanie tylko czas kaleki. Obracając w perzynę Reformy pomyje. Ale, któż z nas, moi mili, tych czasów dożyje? Błagam, niech się zgłosi śmiałek, co zrobić to zdoła! Czy już krzyczy? Nie, to echo... Jedźmy, nikt nie woła...

Materiały publikacyjne Satyrykonu ar- chiwizowane są po upłynięciu dwunas- tomiesięcznego okresu ich emisji na ła- mach portalu. Archiwalne wiersze ze wszystkich cykli satyrycznych Liryki sa- tyryka dostępne są po ich pobraniu na dysk w formacie skompresowanym RAR.

Aktywnie udostępniane wiadomości o nowościach publikacyjnych Satyrykonu.

RSS Liryka satyryka

Z-ca redaktora naczelnego Satyrykonu
Matias de Śledź Esq.

Red. Ateist Kleranty

Oficjalny biuletyn informacyjny portalu wysyłany prenumeratorom z chwilą pu- blikacji nowych treści w Satyrykonie. Kliknij tutaj, aby zaprenumerować.


© Copyright by Satyrykon 2005 - 2007. Wszelkie prawa zastrzeżone. Collegium redakcyjne Satyrykonu zastrzega sobie wszelkie prawa do prezentowanych na wszystkich podstronach portalu nazw, treści czy grafik. Kopiowanie czy przetwarzanie całości lub fragmentów materiału publikacyjnego jest zabronione.

Opowiadania satyryczne \| Poezja satyryczna \| Felietony satyryczne \| Ambitne dowcipy \| Przeróbki fotograficzne \| Przeróbki filmowe \| Satyra polityczno - społeczna \| Rysunki satyryczne